Tekil İleti gösterimi
Eski 06-27-2008, 20:37   #7
kobali
Bölüm Sorumlusu
 
kobali - ait Kullanıcı Resmi (Avatar)
 
Üyelik tarihi: Jul 2007
Bulunduğu yer: Antalya
İletiler: 1,321
Varsayılan Ynt: Türk savaşçıları ve uzun saçları

Saç bağları ve "arka saç bağı":

Türklerde saçı arkaya doğru uzatıp bırakmak, çok yaygın bir adet idi. Dede Korkut kitabındaki şu cümle de, Türklerin arkadan uzanıp sarkan saçlara ne kadar değer verdiklerini gösteren, önemli bir belge olabilir: "Topuğında sarmaşanda kara saçlum". "Topuğuna sarılan, sarmaşan saçlar!" Bunu, Türk kavminin içten gelen duygularından başka, hiç kimse böyle derin ve güzel bir şekilde ifade edemez. Türklerin, bir "saç uzunluğu ölçüsü" de vardı: "Eski Türkler, saçların uzunluğunu, kulak, omuz, bel gibi, yerlere kadar uzanmasına göre ölçerlerdi". Dede Korkut güzel bir kadının saçlarını, topuğuna kadar sarkıtıyordu. Anadoluda ise uzun ve güzel bir saç için ölçü, yaygın olarak bel idi. Saçı, beline kadar uzanan bir kız! Bazen de, belin bir tane olmasına rağmen, "bellerine kadar" uzanıyor da denirdi. "Kulağa, enseye, omuza, bele ve topuğa kadar uzanan saç", gibi ölçüler de, Türklerin saç uzunluğunun ölçüleriydiler.

Harezmşahlar çağında, "Kulakka yeter saç", "Kulağa kadar gelen saç" derlerdi. Bu deyişin moğolca karşılığı na ise, çikin, yani çin, omuz sözü konmuştu. Halbuki aynı eserde, "omuza kadar sarkan saçlar" için, şu deyiş kullanılmıştır: "Eginge yeter saç". Burada egin, omuz anlamındadır. Öyle anlaşılıyor ki, enseye kadar dökülen saçlar için ise, "Kulak kaytar saç" , yani "kulağı dönen, aşan saç" deyişleri söyleniyordu. Bu eserin tercümesinde, "ensedeki saç yeri" deniyorsa da, saçı kulak ardına atmak anlamında söylenmiş olması, daha doğru olabilir.

Selçuk çağının başlarında "arka saç" için, yaygın olarak "art saç" denirdi. "Birinci saçtan sonra, salıverilmiş ve arkaya bırakılmış saçlar" için ise, yetrüm saç deyişi söyleniyordu. Buradaki yetrüm sözü, yetmek kökünden geliyordu. Böylece aynı anlayışla, yetüt saç gibi, ikinci bir söz daha vardı. Sıkışmış olan asker veya orduya, imdat veya takviye yetiştirme gibi işlere de, yetüt denirdi.

Yine Selçuk çağının başlarında, "Erkeklerin uzun saçları" için söylenmiş bazı deyişlere de rastlıyoruz. Yukarıda bahsettiğimiz sözler daha çok kadınlar ile ilgiliydi. Fakat aşağıdaki sözler için ise, kaynağımız bu sözün, özellikle erkeklerle ilgili olduğunu açık olarak yazmaktaydı.: Salındı veya sulundı (saç), "erkeğin arkaya doğru salıverdiği saç" demektir. Bu deyişin de, salınmak kökü ile ilgili olduğundan hiç şüphemiz yoktur.

Erkeklerin arkaya uzattıkları saçlar, geniş olarak örülürlerdi. Bu uzun saçların bir bağ ile de bağlandığı muhtemel görülmelidir. Böyle bir "saç bağı" deyimini, Harezmşahlar çağına ait kaynaklarda görüyoruz. Aslında saç bağı, her kavmin kültüründe görülen normal ve gerekli bir şeydi.
__________________
ÖNCE VATAN
kobali isimli Üye şimdilik offline konumundadır   Alıntı ile Cevapla
 
1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 27 28 29 30 31 32 33 34 35 36 37 38 39 40 41 42 43 44 45 46 47 48 49 50 51 52 53 54 55 56