Tekil İleti gösterimi
Eski 06-21-2008, 11:38   #3
kobali
Bölüm Sorumlusu
 
kobali - ait Kullanıcı Resmi (Avatar)
 
Üyelik tarihi: Jul 2007
Bulunduğu yer: Antalya
İletiler: 1,321
Varsayılan Ynt: KÜPELER VE HALKALAR

Isırga:

Isırga sözü de, eski türkçede küpe anlamına geliyordu. Isırmak kökünden gelen bu deyişi, Harezmşahlar çağından itibaren görürüz. "Isırga astı hatun kulagıga". Önemli olan bu kaynağın türkçe ısırga sözünün hemen karşısına, yine küpe anlamına gelen moğolca süyke deyişini de, koymuş olmasıdır.

Anadolu Derleme Sözlüğünde de ısırga sözünün, Anadolunun bir çok yerlerinde küpe anlayışında kullanıldığı, açık olarak gösterilmektedir. Eski Türkler ile Anadoludaki ısırga, Ortaasya Türklerinde, asırga veya sırga seklinde değişmiştir. Sırgak şekli ise Ortaasyada daha yaygındır. Bizim, "kulağına küpe olsun" atasözümüz, onlarda da "kulağına küpe takıyoruz" şeklinde söyleniyordu. Anadoluda da küpeye sırga , diyen bazı yerler yok değildir.

Söykö adı verilen, "büyük ve sarkık Moğol küpeleri", Ortaasyada daha çok yayılmıştır. Bu büyük küpeler, koni şeklindedirler. Kulaklara takılınca, uçları ile askıları, adeta gerdana ve göğüse kadar sarkarlardı. Bu sebeple Moğol etkisi çok az olan Anadoluda bu küpeleri aramak, boş bir gayrettir.

Isırga sözümüzün, Mançu dilinde de ashargan şeklinde görülmesi, üzerinde ayrıca durulması gereken bir konudur. Moğolcadaki aksrga sözü de, ayrıca incelenmelidir. Türk küpeleri daha zarif ve basit idiler. Fakat Uzakdoğuya gidildikçe, küpelerin kendileri de, askıları da büyüyor ve büsbütün ağır olmaya başlıyorlardı.
__________________
ÖNCE VATAN
kobali isimli Üye şimdilik offline konumundadır   Alıntı ile Cevapla
 
1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 27 28 29 30 31 32 33 34 35 36 37 38 39 40 41 42 43 44 45 46 47 48 49 50 51 52 53 54 55 56