Tekil İleti gösterimi
Eski 04-26-2009, 11:52   #9
kobali
Bölüm Sorumlusu
 
kobali - ait Kullanıcı Resmi (Avatar)
 
Üyelik tarihi: Jul 2007
Bulunduğu yer: Antalya
İletiler: 1,321
Post Cevap: Türklerde etli yemekler

Haşlama ve haşlamalı etler:

Bizim bugün çok söylediğimiz "haşlama" sözümüzün de, çok daha önceleri vardı. Mısır Memlük devletinde ki Türkler, birşeyi haşlamak için, "kaşlamak" diyorlardı. Aslında haşlama, su içinde kaynatmak demekti. XI. yüzyılda yaşamış olan Türkler buna, "çokramak" veya "emrülmek" de derlerdi. Çokramak, çokratmak, bugün Anadoluda da yaşayan sözlerdir. Yahnı Batı Türkistanın en eski yerlilerinde de görülmektedir. Bu sebeple, Soğdların eski yazılarında görülen ve "yhnyy" şeklinde tespit edilen bir söz, Alman dilcisi Henning, Türklerin kaynamak deyimi ile karşılaştırmıştı. Bu soğdca sözün anlamı, "kaynamış et demekti" Fakat Türklerde, "kaynamak" sözünün anlamı çok geniştir. Türklerde kaynamak, yalnızca ateşte tencerenin kaynaması değildi. Fakat bu soğdca sözün, Türklerdeki "yahnı" veya "yaknı" sözüne çok benzediğini özellikle göstermek istiyoruz. Farslar etli haşlamaya "kuncidan" derlerdi. Henning de, bu ayrılık üzerinde durmak istemişti. Soğd-Türk komşuluğu çok eskidir. Ortaasyanın hemen hemen her şehrinde Soğdlu yerliler, Türkler ile yanyana yaşıyorlardı. Ancak, "yahnı ve yaknı" sözünün, türkçe bir söz olduğu ihtimaldir.

"Börtme, böğürtme" Anadolu köylerinde haşlamak için en çok kullanılan, sözlerden biridir. Ortaasyadaki Kırgız Türkleri de "darının içine konup, kaynatılmasına", "tarı börttü", derlerdi. Türklerin pişirme geleneğinin diğer örneklerini, Radlof'un sözlüğünde de görüyoruz. Fakat nedense Yudahin, Kırgız sözlüğünde, "börtme" sözünü, yalnızca, "şişme ve kabarma" anlamında almıştır. Anadoluda "börtmek", biraz da "yarı pişirmek" için söylenmiştir. Çünkü birçok şeyler pişirilmeden önce, suda iyice bir haşlanırdı. Anadoluda yemeklerin bu ön haşlamaları için, "aşgarlama" denirdi. Bu da, ayrı bir Türk geleneğidir. Yine Kırgız Türkleri, pilav gibi şeylerin, suyun içinde olgunlaşmasına, "demdemek", yani "demlemek" diyorlardı. "Demlemek", türkçe bir söz değildir. Ancak önemli olan yemeği demleyerek, pişirme geleneğidir.
__________________
ÖNCE VATAN
kobali isimli Üye şimdilik offline konumundadır   Alıntı ile Cevapla
 
1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 27 28 29 30 31 32 33 34 35 36 37 38 39 40 41 42 43 44 45 46 47 48 49 50 51 52 53 54 55 56